Odpady niebezpieczne stanowią szczególne zagrożenie, zarówno dla zdrowia i życia ludzkiego, jak i środowiska. Z tego względu gospodarowanie nimi powinno przebiegać zgodnie z obowiązującymi wytycznymi oraz być ściśle kontrolowane. Odpady niebezpieczne wytwarzane są w gospodarstwach domowych oraz rozmaitych gałęziach przemysłu.
Podział odpadów niebezpiecznych
Odpady niebezpieczne różnicuje się, grupując je w następujący sposób: baterie i akumulatory, oleje smarowe, odpady azbestowe, medyczne, weterynaryjne oraz zawierające PCB (polichlorowane bifenyle). Ponadto odpady stwarzające szczególne niebezpieczeństwo mogą powstawać jako produkty uboczne i pozostałości procesów technologicznych zarówno produkcyjnych, jak i przetwórczych (w tym dotyczących unieszkodliwiania substancji toksycznych). Odpadami niebezpiecznymi są również te, które wykazują cechy, takie jak: radioaktywność, zakaźność, toksyczność, łatwopalność i inne.
Szczegółową listę rodzajów odpadów niebezpiecznych zawiera załącznik do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112 poz. 1206). Natomiast ich definicję oraz sposób utylizacji reguluje ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U.2010.185.1243).
Na czym polega utylizacja odpadów niebezpiecznych
Proces utylizacji odpadów niebezpiecznych poprzedza ich staranna segregacja. Etap ten jest konieczny do podzielenia ich na grupy, które służą różnicowaniu procesów wykorzystywanych w bezpiecznym przetworzeniu. Metody utylizacji odpadów niebezpiecznych to m.in:
- Metoda termiczna, która jest jedną z najprostszych. Polega na spalaniu odpadów w piecu rozgrzanym do temperatury 850 -1100 stopni Celsjusza. Metoda ta jest jedną z najskuteczniejszych, ponieważ pozwala na utylizację 90% objętości odpadów. Kwestią sporną w jej przypadku pozostaje produkcja toksycznych i mogących negatywnie wpływać na środowisko naturalne spalin.
- Autoklawowanie polegające na użyciu sterylizatora parowego. Odpady poddawane są obróbce i neutralizacji w temperaturze 130-190 stopni Celsjusza. Proces ten pozwala na unieszkodliwienie odpadów i w rezultacie mogą być później składowane na zwykłym wysypisku.
- Przetwarzanie mikrofalowe polegające na utylizacji (szczególnie odpadów medycznych) z wykorzystaniem promieniowania mikrofalowego. Proces ten jest najczęściej poprzedzany oczyszczaniem.
- Dezynfekcja chemiczna – neutralizacja niebezpiecznych odpadów najczęściej przy użyciu chloru. Jest to jedna z najbardziej kontrowersyjnych metod utylizacji odpadów niebezpiecznych ze względu na toksyczne oddziaływanie chloru na środowisko.