odzyskiwanie opakowań

Polacy wciąż mało wiedzą o recyklingu. Wynika to z dwóch powodów: pierwszym jest nieudolne prowadzenie kampanii społecznych promujących postawy sprzyjające odzyskiwaniu opakowań i surowców wtórnych. Drugim – brak jasnych regulacji odnośnie recyklingu, co sprawia, że nie wiemy jak go prawidłowo przeprowadzić i czemu powinniśmy to robić.

Główną zasadą recyklingu jest dążenie do maksymalnego wykorzystania materiałów odpadowych. Ma to na celu ochronę surowców naturalnych, które służą do ich wytworzenia oraz surowców potrzebnych w procesie ich późniejszego przetworzenia. Mówiąc prościej, chodzi o to, żeby wydłużyć życie niektórych surowców i zmniejszyć ilość produkowanych odpadów.

Obszary recyklingu

Recykling odbywa się w dwóch obszarach: produkowania dóbr i późniejszego powstawania z nich odpadów. Istotne jest wypracowanie albo wręcz wymuszenie odpowiednich postaw u producentów dóbr, które będą sprzyjały produkcji materiałów jak najbardziej odzyskiwanych. Drugim istotnym elementem jest uświadamianie odbiorców, by przestrzegali zasad recyklingu.

Dlaczego recykling jest taki ważny?

Najistotniejszym zagadnienie związanym z debatami wokół recyklingu jest jego ekonomiczna wydajność. Gminy popierają recykling przede wszystkim dlatego, bo pozwala im zaoszczędzić na składowaniu odpadów. Badania przeprowadzone przez Duński Uniwersytet Techniczny wykazały, że w 83% przypadków recycling jest najefektywniejszą metodą pozbywania się odpadów z gospodarstw domowych.

Nie mniej ważnym argumentem, uzasadniającym potrzebę prowadzenia recyklingu opakowań i surowców wtórnych, są kwestie ekologiczne. Chodzi tu przede wszystkim o ograniczenie obciążenia powietrza i gazów cieplarnianych, które powstają w wyniku spalania odpadów albo w procesie ich produkcji (zużycie energii, zredukowanie ilość odpadów kopalnych, zmniejszenie emisji CO2).

Recykling w polskim prawie

W Polsce prawo nakłada obowiązek selektywnego zbierania odpadów na samorządy gminne i przedsiębiorców wprowadzających towary na rynek. Obowiązek recyklingu jest liczony w formie procentu (opakowania, baterie czy bioodpady) lub masy (zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny), który w danym roku ma zostać poddany recyklingowi. Samorządu lub przedsiębiorstwa są zobowiązane do spełnienia tego celu.

Ważne jest, żeby recykling został przeprowadzony przez doświadczoną firmę, posiadającą odpowiednie certyfikaty do przetwarzania odpadów. Daje ona bowiem gwarancje odpowiedniego zagospodarowania i odzysku odpadów. Przykładem takiej firmy w województwie dolnośląskim, jest firma EKOPROD z Legnicy.

Niestety nawet najlepsze prawo nic nie pomoże jeśli nie będą prowadzone kampanie społeczne, które uwrażliwią społeczeństwo na kwestię recyklingu. W tej kwestii Polska znacznie gorzej wypada niż reszta Europy. Za przykład, doskonałej świadomości ekologicznej mogą posłużyć np. kraje skandynawskie. Natomiast w Polsce zdecydowanie zbyt mało jest akcji promujących postawy sprzyjające recyklingowi. To dlatego recykling często jest traktowany bardziej jako konieczność niż świadoma postawa społeczna.

Najlepiej byłoby, by śmieci były zbierane w ramach systemu, który sprawdza się we wszystkich krajach europejskich z wyjątkiem Polski i Węgier, czyli przez gminy – uważa ministerstwo środowiska.

Gospodarka odpadami

Gminy będą pilnować segregacji oraz edukować obywateli. Segregacja opłaci się, bo będą za to niższe rachunki za wywóz – powiedział minister środowiska Andrzej Kraszewski w wywiadzie dla „Metra”.

Prezentując założenia nowej ustawy podczas seminarium w Kancelarii Prezydenta, wiceminister Bernard Błaszczyk zapowiedział, że gmina będzie właścicielem śmieci i to ona będzie odpowiadała za ich zagospodarowanie. Nowe przepisy, proponowane przez resort środowiska, powinny wejść w życie jeszcze w tym roku.

Dzięki nowej ustawie, w Polsce zostaną w pełni wdrożone unijne przepisy, które m.in. nakazują utylizację i odzyskiwanie opakowań.

Przypomnijmy – przystępując do UE, Polska zobowiązała się do osiągnięcia konkretnych celów, m.in. ograniczenia ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, przeznaczonych do składowania. Do końca tego roku w Polsce musi nastąpić ograniczenie do nie więcej niż 75% wagowo całkowitej masy tych odpadów w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995r. (do końca 2013 r. – do nie więcej niż 50%, a do końca 2020 r. do nie więcej niż 35% tych odpadów). Obecnie na składowiska trafia ponad 90% odpadów ze strumienia ogółu odpadów komunalnych.

„Narzędzia, którymi teraz gminy dysponują, zużyły się” – powiedział Bolesław Grygorewicz, zastępca prezydenta Bydgoszczy. „Jeżeli nie zmienimy obecnego systemu, na pewno nie uzyskamy efektów ekologicznych, co do których osiągnięcia zobowiązaliśmy się wstępując do Unii” – zaznaczył.

Samorządowcy od kilkunastu lat podkreślają, że nie ma możliwości prowadzenia właściwej gospodarki odpadami bez przekazania gminom własności odpadów komunalnych. „Nie ma odpowiedzialności bez własności” – to hasło pojawiało się wielokrotnie podczas seminarium w Kancelarii Prezydenta RP. Mówiono również o tym, że brakuje w Polsce wystarczającej ilości instalacji do odzysku i unieszkodliwiania odpadów.

Tadeusz Wrona, doradca Prezydenta RP podkreśla, że system, który chce wprowadzić resort środowiska, sprawdził się w większości krajów europejskich oraz w tych polskich miejscowościach, w których dzięki referendum gminy stały się właścicielami odpadów. „Pszczyna, Legionowo i Komorniki Wielkopolskie to przykłady, które pokazują, że można osiągnąć o wiele wyższy recykling i niższe opłaty” – powiedział.

W nowym systemie za odbiór śmieci będą płacili mieszkańcy i właściciele nieruchomości. Wysokość tych opłat ustalą gminy. Pieniądze będą bezpośrednio wpływały do urzędów gmin, a nie – jak dotychczas – do firm odbierających nieczystości. Jak zaznaczył wiceminister, wysokość tych opłat będzie zależała od tego, jak odpady będą zagospodarowane, m.in. czy będą segregowane.
Bernard Błaszczyk poinformował, że w ciągu najbliższych dwóch tygodni zostaną zakończone prace nad projektem ustawy o odpadach. Resort chce, by weszła ona w życie do końca tego roku.

Prace nad nowymi przepisami przewidują dwa warianty dla gmin: wariant A, gdzie gmina pobiera opłatę od mieszkańców i w trybie zamówień publicznych wyłania wykonawcę (opłata jest uzależniona od liczby mieszkańców) i wariant B, w którym odbierający odpady działa na terenie gminy na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza, prezydenta, a właściciel odpadów musi podpisać umowę z wykonawcą (gmina to kontroluje, a rada gminy może w drodze uchwały ustalić górne stawki opłat). Prawdopodobnie gminy będą mogły wybrać wariant, który im bardziej odpowiada. Jednak prace jeszcze trwają, na ostateczne propozycje resortu trzeba poczekać jeszcze około 2 tygodni.

Ministerstwo myśli także o kodeksie, w których znalazłyby się wszystkie przepisy dotyczące gospodarki odpadami. Obecnie takie regulacje znajdują się w różnych ustawach i rozporządzeniach. Potrzeba na to zdaniem resortu około 2 lat.

Zdaniem prof. Marka Górskiego z Uniwersytetu Łódzkiego, należy dążyć do konsolidacji przepisów. „Mamy teraz ku temu dobrą okazję” – powiedział

Źródło: Ekogroup.info – Ekologia i Recykling

Zasady recyklingu oraz odzyskiwania opakowań i surowców wtórnych

Obszary recyklingu

Dlaczego recykling jest taki ważny?

Recykling w polskim prawie

Wreszcie na własnych śmieciach