Postępujące w miarę upływu czasu niszczenie przyrody w krajach europejskich skłaniało coraz częściej różne władze do wydawania zarządzeń mających temu zapobiec. Na przykład często praktykowane w Niemczech wyłapywanie słowików spowodowało ogłoszenie z końcem XV wieku w Norymberdze zakazu chwytania tych ptaków. Ptasznicy nie zaniechali od razu uprawiania tego popłatnego wtedy procederu, dlatego w sąsiednim mieście Bambergu powtarzano w następnym stuleciu aż 25 razy podobny zakaz.
Szczególnie ważnym wydarzeniem, jeśli chodzi o ochronę przyrody, było ukazanie się w 1535 r. w Zurychu rozporządzenia o ochronie ptaków owadożernych. Wydano je tam nie tylko dlatego, że zdawano już sobie sprawę, jak duże korzyści przynosi człowiekowi tępienie szkodników przez ptaki, lecz także z tej przyczyny, że „swym miłym śpiewem radują one serce ludzkie”. W tym przypadku kierowano się więc także względami estetycznej natury. Rok wcześniej sławny już wówczas Marcin Luter (1483-1546), jeden z głównych twórców reformacji, napisał pracę Klageschrift der Vögel an Luthern wider seinen Diener Wolfgang Sieberger (Skarga ptaków do Lutra na jego służącego Wolfganga Siebergera). Była to jedna z pierwszych publikacji dotycząca ochrony ptaków.
Inną sprawą, której poświęcono sporo uwagi, było zachowanie lasów i zwierzyny. Na ogół na ziemiach angielskich, czeskich i niemieckich, gdzie jeszcze od czasów średniowiecza przetrwała pamięć surowych kar wymierzanych za niszczenie lasów królewskich czy należących do innych panów – np. za podpalenie lasu groziło spalenie żywcem, za inne wykroczenia ucięcie prawej ręki, pozbawienie mienia, wtrącenie do więzienia itp. – kompleksy leśne zachowały się w dobrym stanie, natomiast tam, gdzie pobłażliwiej traktowano naruszanie własności leśnej, m.in. we Francji i we Włoszech, zostały one w znacznej mierze wyniszczone. Od XVI wieku cenniejsze drzewostany zaczęto otaczać innego rodzaju opieką. I tak np. w 1576 r. za zgodą holenderskiego księcia Wilhelma I Orańskiego wzięto pod ochronę teren pokryty lasami w okolicach Hagi. Był to prawdopodobnie pierwszy rezerwat leśny w Europie. Drugi z kolei powstał z rozkazu Piotra Wielkiego, cara Rosji, w 1703 r. pod Moskwą i obejmował leżący dziś na peryferiach tego miasta Las Izmajłowski – obecnie park miejski. W tym samym roku (1703) Piotr Wielki wydał zarządzenie nakazujące ochronę starodrzewów złożonych z cenniejszych gatunków drzew, takich np. jak dąb, wiąz, brzost, modrzew itp., ponadto w 1722 r. ogłosił instrukcję w sprawie gospodarowania lasami. W późniejszym czasie instrukcja ta stała się podstawą rosyjskiego prawodawstwa leśnego, jednakże już w chwili wydania była, jeśli chodzi o ochronę przyrody, aktem wielkiej wagi. Wprowadzała np. znaczne ograniczenie wyrębów.
